Horror stron.info.pl - Strony internetowe
Kadr z filmu
Upiór z opery
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
horror
Horror (łac. groza , strach ), fantastyka grozy – odmiana fantastyki polegająca na budowaniu świata przedstawionego na wzór rzeczywistości i praw nią rządzących po to, aby wprowadzić w jego obręb zjawiska kwestionujące te prawa i nie dające się wytłumaczyć bez odwoływania się do zjawisk nadprzyrodzonych. Zadaniem horroru jest wywołanie lęku i niepokoju u odbiorcy utworu. Pojawiające się w świecie utworu zjawiska fantastyczne podważają ustalone na początku i akceptowane przez bohaterów prawa świata. Różnica między horrorem a thrillerem polega na tym, że w thrillerze zagrożenie ma charakter realny (np. przestępca, epidemia).
W literaturze europejskiej fantastyka grozy pojawiła się wraz z gotycyzmem w XVIII w.
Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu literatury , Wydawnictwo Armoryka , Amber - horror .
Początki kina grozy sięgają przełomu wieku XIX i XX (Georges Melies i jego filmy o potworach). Gatunek horroru wiele zawdzięcza niemieckiemu ekspresjonizmowi w filmie , który po I wojnie światowej stworzył kilka arcydzieł kina grozy (m.in. Gabinet doktora Caligari , Zmęczona śmierć , Gabinet figur woskowych , Golem a przede wszystkim Nosferatu – symfonia grozy ). W Hollywood w latach 20. powstały Dzwonnik z Notre Dame i Upiór w operze .
W latach 30. w amerykańskich studiach , szczególnie w Universal Studios , stworzono klasyczne dziś horrory z postaciami Draculi (w którego wcielił się Bela Lugosi ), Frankensteina , gdzie w roli monstrum wystąpił Boris Karloff (oba filmy pochodzą z 1931 r.), i mumii z Karloffem (1932 ). Wszystkie te filmy miały wielką ilość sequeli .
Po II wojnie światowej , w latach 50. , nastąpił boom na horrory science fiction , opowiadające o inwazjach z kosmosu lub o skutkach promieniowania po wybuchu bomby atomowej (np. Godzilla ).
W drugiej połowie lat 50. i w latach 60. w Wielkiej Brytanii działała wytwórnia Hammer Films , specjalizująca się w realizacji gotyckich horrorów z gwiazdami Peterem Cushingiem i Christopherem Lee . Były to najczęściej remaki klasycznych filmów z postaciami Draculi, Frankensteina i mumii. W tym samym czasie w American International Pictures (AIP), wyprodukowano serię adaptacji opowiadań Edgara Allana Poego z udziałem Vincenta Price'a .
Dziś do klasyków, oprócz filmów wymienionych powyżej, zalicza się produkcje z lat 60., 70. i 80. XX w. np. Noc żywych trupów i jego kontynuacje George'a A. Romero , serie Koszmar z ulicy Wiązów , Piątek 13. i Halloween , które wykreowały postacie Freddy'ego Kruegera , Jasona Voorheesa i Michaela Myersa. Począwszy od roku 1976 , gdy Brian de Palma nakręcił film Carrie wg powieści Stephena Kinga , autor ten wywiera wielki wpływ na gatunek. Jego bardzo popularne powieści i opowiadania są znakomitym tworzywem literackim dla filmów grozy, zyskujących uznanie i przychylność widzów (np. Lśnienie w reżyserii Stanleya Kubricka przez wielu uznawane jest za horror idealny).
W drugiej połowie lat 90. liczyć zaczęło się kino japońskie – horrory takie jak The Ring – krąg , Klątwa ju-on czy Dark Water znakomicie sprzedały się na całym świecie, dla Amerykanów stały się świetnym materiałem na remaki.
Wyróżnia się kilka rodzajów horrorów w kinie . Współcześnie często spotykane są krwawe gatunki gore oraz slasher .
edytuj Ważniejsze filmowe horrory poszczególnych dziesięcioleci
edytuj koniec XIX wieku
edytuj początek XX wieku
edytuj lata 20. XX wieku
Golem (1920 , reż. Paul Wegener , Carl Boese )
Dr Jekyll i Mr Hyde (1921 , reż. John S. Robertson ); liczne późniejsze adaptacje powieści Stevensona
Zmęczona śmierć (1921 , reż. Fritz Lang )
Nosferatu – symfonia grozy (1922 , Friedrich Wilhelm Murnau )
Gabinet figur woskowych (1924 , reż. Leo Birinsky , Paul Leni )
Upiór w operze (1925 , Rupert Julian , Edward Sedgwick , Lon Chaney )
Pies andaluzyjski (1929 , reż. Luis Buñuel ); film surrealistyczny, uważany jednak za jeden z pierwszych, w którym pojawił się gore
edytuj lata 30. XX wieku
edytuj lata 40. XX wieku
edytuj lata 50. XX wieku
edytuj lata 60. XX wieku
Zagłada domu Usherów (1960 , reż. Roger Corman
Kruk (1963 , reż. Roger Corman ; komediohorror
Nawiedzony dom (1963 , reż. Robert Wise )
Ptaki (1963 ), reż. Alfred Hitchcock )
Kwaidan, czyli opowieści niesamowite (1964 , reż. Masaki Kobayashi ); horror w świecie samurajów
Grobowiec Ligei (1965 , reż. Roger Corman )
Trzy kroki w szaleństwo (1967 , reż. Roger Vadim , Federico Fellini , Louis Malle )
Bal wampirów (1967 , reż. Roman Polański ); komediohorror
Dziecko Rosemary (1968 , reż. Roman Polański )
Noc żywych trupów (1968 , reż. George A. Romero ); liczne sequele, ostatni – 2005 ; liczne remaki
edytuj lata 70. XX wieku
Ostatni dom po lewej (1972 , reż. Wes Craven )
Opowieści z krypty (1972 , reż. Freddie Francis ); nowele, kilka kontynuacji
Egzorcysta (1973 , reż. William Friedkin ); dwa sequele i prequel
Nie oglądaj się teraz (1973 , reż. Nicolas Roeg )
Samochody, które zjadły Paryż (1974 , reż. Peter Weir )
Czarne Święta (1974 , reż. Bob Clark ); 2006 – remake
Teksańska masakra piłą mechaniczną (1974 , reż. Tobe Hooper ); 2003 – remake
Carrie (1976, reż. Brian de Palma ); sequel – 1997
seria Omen (1976 , reż. Richard Donner ); trzy sequele, ostatni – 1991 ); 2006 - remake
Ostatnia fala (1977 , reż. Peter Weir )
seria Halloween (pierwszy film – 1978 , ostatni – 2002 , reż. John Carpenter )
Amityville Horror (1979 , reż. Stuart Rosenberg ); 2005 – remake
Obcy – 8. pasażer Nostromo (1979 , reż. Ridley Scott ) i liczne sequele
Kiedy dzwoni nieznajomy (1979 , reż. Fred Walton ); 1993 – sequel, 2006 – remake
edytuj lata 80. XX wieku
Lśnienie (1980 , reż. Stanley Kubrick )
seria Piątek 13. (pierwszy film – 1980 ), reż. Sean S. Cunningham
seria Martwe zło (pierwszy film – 1981 , ostatni – 1993 , reż. Sam Raimi )
Skowyt (1981 ) reż. Joe Dante ); liczne sequele
Cannibal Ferox (1981 , reż. Umberto Lenzi )
Duch (Poltergeist , 1982 , reż. Steven Spielberg )
Coś (1982 , reż. John Carpenter ), uważany za najlepszy horror science fiction i jeden z najlepszych filmów grozy w ogólnej klasyfikacji
Strefa mroku (1983 reż. Joe Dante , George Miller , John Landis , Steven Spielberg )
Twierdza (1983 , reż. Michael Mann )
Zagadka nieśmiertelności (1983 , reż. Tony Scott )
seria Koszmar z ulicy Wiązów (pierwszy film – 1984 , ostatni – 2003 , reż. Wes Craven )
Dzieci kukurydzy (1984 , rez Fritz Kiersch ) i kilka sequeli
Gremliny rozrabiają (1984 , reż. Joe Dante i Gremliny II (1990 ); komediohorrory
Autostopowicz (1986 , reż. Robert Harmon )
Sklepik z horrorami (1986 , reż. Frank Oz ); musical – czarna komedia, remake filmu Rogera Cormana z 1960
Książę ciemności (1987 , reż. John Carpenter )
Hellraiser: Wysłannik piekieł (1987 , reż. Clive Barker )
Nekromantik (1987 , reż. Jörg Buttgereit )
Zły smak (1987 , reż. Peter Jackson )
Laleczka Chucky (1988 , reż. Tom Holland ); kilka sequeli
Smętarz dla zwierzaków (1989 , reż. Mary Lambert ); sequel – 1992
edytuj lata 90. XX wieku
Candyman (1992 , reż. Bernard Rose ) (Na podstawie opowiadania Clive'a Barkera )
Martwica mózgu (1992 , reż. Peter Jackson ) (Komediohorror)
Mary Shelley's Frankenstein (1994 , reż. Kenneth Branagh )
Wilk (1994 , reż. Mike Nichols )
Wywiad z wampirem (1994 , reż. Neil Jordan )
Krzyk (1996 , reż. Wes Craven ); dwa sequele, ostatni – 2000
seria The Ring: Krąg (1998 , reż. Hideo Nakata ); sequel i prequel
Blair Witch Project (1999 , reż. Daniel Myrick , Eduardo Sánchez )
edytuj początek XXI wieku
edytuj Polskie horrory
edytuj Gry komputerowe
Najpóźniej horror wykształcił się w grach komputerowych. Na przełomie lat 80. i 90. XX w. powstawały pierwsze gry-horrory, później zapomniane z powodu słabej grafiki, np. Elvira , Bram Stoker's Dracula , jako grę-horror wymienia się także Dooma . Część z tych gier ma jednak swoich wiernych fanów po dziś dzień. Dopiero w drugiej połowie lat 90. horror stał się popularnym tematem gier komputerowych. Do bardziej znanych gier tego typu należą Blood , Resident Evil , Silent Hill , The Suffering , F.E.A.R. czy Doom . Gry te wydawane były zarówno na komputery osobiste , jak i konsole.