|
Kościół_Starokatolicki_Mariawitów edytuj
|
| Kościół Starokatolicki Mariawitów | |
|
|
| Religia | Chrześcijaństwo |
| Klasyfikacja główna | Starokatolicyzm |
| Kierunek teologiczny | Mariawityzm |
| Forma organizacji | episkopalno-synodalna |
| Założyciel(e) | Maria Franciszka Kozłowska |
| Czas założenia | 1906 |
| Miejsce założenia | Płock (Polska) |
| Wyznanie macierzyste | Kościół rzymskokatolicki |
| Członkostwo | Światowa Rada Kościołów, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna |
| Zasięg geograficzny | Polska, Francja |
| Liczba wiernych | 30 670 |
| Liczba parafii | 34 |
| Strona internetowa | |
Kościół Starokatolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół starokatolicki prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem Światowej Rady Kościołów, Konferencji Kościołów Europejskich oraz Polskiej Rady Ekumenicznej. Organem prasowym kościoła jest "Mariawita". Zwierzchnikiem kościoła jest bp Michał Maria Ludwik Jabłoński.
Spis treści |
Powstanie ruchu mariawickiego przypada na koniec XIX wieku na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim. Zgromadzenie powstało na skutek objawienia Bożego, które otrzymała dnia 2 sierpnia 1893 r. w Płocku, założycielka i Matka przełożona ukrytego zakonnego Zgromadzenia Sióstr Ubogich Świętej Klary - Feliksa, im. zakonne - Maria Franciszka, Kozłowska. Sama opisała to wydarzenie tymi słowami:
W roku '93 dnia 2 sierpnia, po wysłuchaniu Mszy Świętej i przyjęciu Komunii Świętej, nagle zostałam oderwana od zmysłów i stawiona przed Majestatem Bożym. Niepojęta światłość ogarnęła moją duszę i miałam wtedy ukazane: ogólne zepsucie świata i ostateczne czasy; potem rozwolnienie obyczajów w duchowieństwie i grzechy jakich się dopuszczają kapłani. Widziałam Sprawiedliwość Boską wymierzoną na ukaranie świata i Miłosierdzie dające ginącemu światu, jako ostatni ratunek Cześć Przenajświętszego Sakramentu i Pomoc Maryi. Po chwili milczenia przemówił Pan: "Środkiem szerzenia tej Czci, chcę, aby powstało Zgromadzenie Kapłanów pod nazwą Maryawitów".
Wedle Boskiego nakazu Kozłowska rozpoczęła tworzenie Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, które miało być początkiem odnowy moralnej kapłaństwa. W ciągu kilku lat zgromadziła wokół siebie kilkunastu księży i doprowadziła do ukonstytuowania się najpierw wewnątrzkościelnego ruchu mariawickiego, a później niezależnego Kościoła mariawitów. W 1903 roku Feliksa Kozłowska, która przyjęła imiona zakonne Maria Franciszka, zeznała pod przysięgą przed biskupem płockim o swoich objawieniach i historii ruchu mariawickiego. Pojechała też do Watykanu, by tam zabiegać o legalizację zgromadzenia. Wówczas to Ministrem Generalnym Zgromadzenia został wybrany Jan Maria Michał Kowalski. Odtąd to on (jednak we współpracy z Marią Franciszką) kierował całym ruchem. Konflikt mariawitów z hierarchią kościelną doprowadził w 1906 roku do oderwania się ruchu od Kościoła rzymskokatolickiego. Przy mariawityzmie pozostało około 60 tys. wiernych (choć niektóre źródła mówią o 160 tys.). Sama Kozłowska 5 grudnia 1906 została jako pierwsza kobieta w historii chrześcijaństwa imiennie ekskomunikowana.
Po roku 1906 rozpoczęto budowy kościołów, kaplic i innych obiektów potrzebnych do realizacji kultu i działalności charytatywnej. Kościół mariawitów nawiązał kontakty z Kościołem Starokatolickim w Holandii, był gościem Kongresu Starokatolickiego w Wiedniu 7 września 1909 r. uczestnicy Kongresu po zapoznaniu się z zasadami ruchu mariawickiego przyjęli Kościół Mariawitów do Unii Kościołów Starokatolickich i postanowili udzielić święceń biskupich ks. Janowi Marii Michałowi Kowalskiemu. Konsekracja odbyła się 5 października 1909 r. w katedrze św. Gertrudy w Utrechcie. Niedługo potem Mariawici nazwali swój Kościół Starokatolickim.
W początkach 1911 r. Mateczka (jak nazwano Feliksę Kozłowską) zapowiedziała zbliżającą się karę Bożą i wezwała wszystkich mariawitów do pokuty. Rekolekcje i orędzie pokutne głosili w ciągu 4 lat wyłącznie biskupi: Jan Maria Michał Kowalski i Jakub Próchniewski. W latach 1917-1918 wezwanie to na polecenie Mateczki zostało ponowione w postaci rekolekcji pokutnych i zapisu do Adoracji Ubłagania wraz z ostrzeżeniem, "że to nie koniec kary Bożej, ale jej początek, jeśli ludzie nie nawrócą się szczerze do Boga i nie przybłagają Go dla dostąpienia Miłosiedzia" (Dz. M. s.254). Do Adoracji Ubłagania zapisało się 44 tysiące mariawitów i ok. 3 tysiące niemariawitów.
W początkach 1920 r. "Mateczka" wyniszczona postami, odprawiająca od wybuchu wojny światowej coroczne, ścisłe, 40-dniowe rekolekcje, zachorowała na wodną puchlinę. Stan zdrowia zaczął się gwałtownie pogarszać powodując coraz dotkliwsze cierpienia, 19 sierpnia 1920 r., w czasie działań wojennych na terenie Polski i w Płocku, "Mateczka" złożyła ślub miłości Bogu i bliźniego oraz ofiarowała życie swoje "za pokój sióstr, klasztoru, miasta i kraju" i kiedy to powiedziała "Pan Jezus przyjął tę ofiarę". Przez ostanie pół roku "Mateczka" nie mogła się położyć, ale siedząc na łóżku i nie śpiąc dzień i noc "jęczała z okropnego bólu, który rozsadzał Jej brzuch". Zmarła dnia 23 sierpnia 1921 r. nad ranem.
Po odejściu |Marii Franciszki cała władza zwierzchnia przeszła w ręce abpa Jana Marii Michała Kowalskiego. Pod jego kierunkiem Kościół rozwijał intensywnie swoje życie duchowe i społeczne. Jan Maria Michał Kowalski postanowił zradykalizować tendencje różniące mariawitów od Kościoła katolickiego przez:
W ciągu całego omawianego okresu, trwały prześladowania, które kierowane były tak przeciwko całemu Kościołowi Mariawickiemu, jak i pojedynczym członkom. Samemu Arcybiskupowi Michałowi wytyczono ponad 20 procesów karnych. W 1926 r. za rzekome bluźnierstwa skazano go na rok twierdzy, w 1929 r. za wydanie Starego Testamentu opatrzonego komentarzami - na rok więzienia. Mimo tych trudności, mariawici rozumieli, że cierpienia są częścią składową powołania chrześcijańskiego. Osiągali poważne rezultaty w pracy duchowej, a także w rozwoju swych ośrodków, byli znani z ubóstwa i oparcia się jedynie na własnej pracy oraz ofiarności wiernych. Rozrastało się też w tym czasie centrum w Płocku. Podobne tendencje widziano w Felicjanowie, Cegłowie, Wiśniewie. W Płocku w latach 1923-1926 w warunkach utrzymującej się depresji gospodarczej wyrósł okazały gmach, w którym zlokalizowano: siedmioklasową szkołę, internat, zakład dla starców, internat dla dzieci kapłańskich, przedszkole, salka teatralna oraz piekarnia. Cały ośrodek w Płocku liczył w latach 1931-1935 ok. 500 osób, w tym sióstr zakonnych około 220, biskupów i kapłanów 5, diakonów i braci 80, a pozostałych osób prawie 200. Ilość wiernych utrzymywała się na poziomie ok. 45,5 tys. Istniało 67 parafii, 30 filii, 70 kościołów i 60 kaplic. Mariawici posiadali 25 szkół powszechnych, 45 przedszkoli, 14 czytelni, organizowali też kursy dla analfabetów.
Po śmierci św. Marii Franciszki Kozłowskiej, jednoosobowe, niczym nie ograniczone rządy w Kościele przejął abp. Jan Maria Michał Kowalski, co doprowadziło w 1935 roku do rozłamu w mariawityzmie. Rozłam przygotowywany na późniejszy termin rozpoczął się przypadkowo 20 stycznia 1935 r. w Łodzi. Bp Jakub Próchniewski na zgromadzeniu parafialnym, w wyniku nieopanowania wypowiedział się za usunięciem arcybiskupa Michała z jego stanowiska. Biskupi Jakub Próchniewski i Filip Feldman, postanowili zorganizować szeroko zakrojoną akcje przeciwko abp Kowalskiemu. 24 stycznia 1935 r. spotkali się ze swoim przełożonym, już jako przywódcy secesji (pociągnęła ona za sobą również wielu proboszczów mariawickich parafii). Biskupi oświadczyli, że nie mają wątpliwości co do dobrej woli arcybiskupa Michała w działaniu, ale nie mogą żyć dłużej w prześladowaniu..., że krępuje ich kierunek mariawityzmu oparty na objawieniach i natchnieniach i dlatego proszą o usunięcie się arcybiskupa z zajmowanego stanowiska. Arcybiskup odmówił, motywując swą decyzję faktem pochodzenia jego władzy od Boga, co wyklucza możliwość zrzeczenia się jej. W tym też dniu doszło do rozłamu pomiędzy siostrami klasztoru płockiego. We właściwym klasztorze i Świątyni pozostał arcybiskup Michał z siostrami i braćmi wiernymi mu, sąsiednie zaś budynki zajęli zwolennicy biskupa |Filipa.
29 stycznia 1935 r. przygotowano Kapitułę Generalną Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów. Na kapitułę zaproszeni zostali tylko zwolennicy rozłamowców. Na nowego przełożonego wybrano biskupa Filipa Feldmana. Po zrzeczeniu się świątyni i urzędów przełożeńskich, co w istocie - jak pisze arcybiskup Michał - oznaczało zrzeczenie się ich w stosunku do grupy bp Filipa Feldmana, przewieziono zwolenników abp Michała w nocy pod eskortą do Felicjanowa, dokąd następnego dnia przetransportowano pozostałych braci i siostry w ogólnej liczbie 112 osób. Mariawityzm rozpadł się na dwie denominacje. Początkowo obydwie strony walczyły o zatrzymanie ówczesnej nazwy kościoła: Starokatolicki Kościół Mariawitów, po czym strona felicjanowska](zwolennicy abp Kowalskiego) powróciła do pierwotnej nazwy z czasów "Mateczki", która brzmiała: Kościół Katolicki Mariawitów. Podział majątku kościoła był korzystny dla Płocka w stosunku 4:1, natomiast 30% wyznawców odeszło zupełnie od mariawityzmu.
Po rozłamie Kościół Starokatolicki Mariawitów stopniowo odchodził od reform abp Kowalskiego. 2 maja 1935 r. uznano "kapłaństwo sióstr zakonnych za instytucję prywatną" - zabroniono kapłankom i biskupkom sprawować obowiązki duszpasterskie, a 6 marca 1938 r. skasowano kapłaństwo niewiast całkowicie. Przywrócono ceremonie nabożeństw wielkotygodniowych takich jak: święcenie wody, oleju i inne sakramentalia. Wprowadzono również do praktyki codziennej tytułu : ksiądz, ojciec, kapłan, wielebny i in. Od 1935 roku organem prasowym Kościoła był Głos Prawdy, a od stycznia 1938 roku zmieniony na Głos Staro-Katolicki.
Okres drugiej wojny światowej tragicznie zaznaczył się w życiu Kościoła Starokatolickiego Mariawitów. Naziści przejęli cały płocki majątek Kościoła, w bestialski sposób zniszczono bogatą bibliotekę kościelną, odebrano, a potem wywieziono do Niemiec cenne i rzadkiej roboty aparaty kościelne. W klasztorze pozostało 2 biskupów, 3 księży, 2 kleryków i kilkanaście sióstr zakonnych oraz świeckich osób pracujących w przyklasztornej piekarni. W pięknej świątyni Niemcy projektowali urządzić kino. Zniszczeniu uległo wiele świątyń m.in. w Warszawie (ul. Szara i ul. Wolska) oraz w Wiśniewie (pow. Mińsk Mazowiecki). W Lipińskich w powiecie Gąbin Niemcy rozebrali kościół do fundamentów. Z kraju wyjechał również Naczelny Biskup Kościoła M. Filip Feldman, który objął placówkę Kościoła Starokatolickiego w Niemczech w Blumbergu na granicy szwajcarsko-niemieckiej. Biskup Feldman wrócił z Republiki Federalnej Niemiec dopiero w 1957 roku.
W 1945r. zaszła więc konieczność wyboru nowego biskupa, dokonała tego w dniach 3-5 lipca 1945 roku pierwsza po wojnie Kapituła Generalna Kapłanów Mariawitów. Na wakujące stanowisko Biskupa Naczelnego wybrano biskupa Romana M. Jakuba Próchniewskiego. W latach 1955-1957 funkcje zwierzchnika kościoła pełnił biskup Wacław M. Bartłomiej Przysiecki.
W latach 1957-1965 stanowisko Naczelnego Biskupa piastował bp Jan Maria Sitek. Ten duchowny był entuzjastą języka esperanto. Przetłumaczył liturgię Mszy św. na ten międzynarodowy język. Podczas Światowego Kongresu Esperantystów w 1959 r. odprawił ekumeniczną mszę św. w tym języku. Od 15 lipca 1965 roku funkcję Biskupa Naczelnego i Przewodniczącego Rady Kościoła sprawował biskup Wacław M. Innocenty Gołębiowski, a następnie od 1972 r. Stanisław M. Tymoteusz Kowalski, konsekrowany na biskupa z udziałem starokatolickich biskupów holenderskich (arcybiskupa Utrechtu M. Koka i biskupa Haarlemu Gerarda van Kleefa) oraz biskupów Kościoła Polskokatolickiego (Juliana Pękali i Tadeusza Ryszarda Majewskiego). W 1997 r. nowym zwierzchnikiem kościoła został bp Zdzisław Maria Włodzimierz Jaworski.
W 2006 r. społeczność mariawicka w naszym kraju uroczyście obchodziła rocznicę jubileuszową upamiętniającą 100. lecie Kościoła. 20 lipca 2007 r. Kapituła Generalna Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, wybrała na stanowisko Biskupa Naczelnego Kościoła ks. biskupa Michała M. Ludwika Jabłońskiego.
Podejście mariawitów do ekumenizmu najlepiej oddają słowa założycielki, św. Marii Franciszki Kozłowskiej: "Każdy Kościół niech zachowuje zwyczaje, modły i nabożeństwa i niech drugiemu swoich praktyk religijnych nie narzuca. We wszystkim niech będzie miłość, w rzeczach niekoniecznych do zbawienia – wolność, a w koniecznych jedność".
W ostatnich latach duchowieństwo Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i Kościoła Rzymskokatolickiego podejmuje dialog w duchu ekumenizmu. W 1971 roku Komisja Episkopatu do Spraw Ekumenizmu przesłała list Do Braci Mariawitów rozpoczynający wejście na drogę ekumenizmu. W 1986 roku po raz pierwszy od 80 lat przybył z oficjalną wizytą do Kościoła Mariawickiego biskup rzymskokatolicki. Był to bp Władysław Miziołek, który uczestniczył we wspólnym nabożeństwie ekumenicznym razem z biskupem mariawickim Romanem Nowakiem. Wcześniej nieoficjalną wizytę w mariawickiej Świątyni Miłosierdzia i Miłości w Płocku złożył kardynał Karol Wojtyła.
Od 1997 r. pracuje Komisja Mieszana do spraw Dialogu Teologicznego między Kościołem Rzymskokatolickim i Kościołem Starokatolickim Mariawitów mająca na celu prowadzenie dialogu ekumenicznego pomiędzy tymi dwoma Kościołami. Obecnie desygnowani są do pracy w niej: Biskup Naczelny bp |Michał M. Ludwik Jabłoński, ks. prof. dr hab. Konrad M. Paweł Rudnicki i kapł. Piotr M. Grzegorz Dróżdż. W skład Komisji Konferencji Episkopatu Kościoła Rzymskokatolickiego do spraw Dialogu z Kościołem Starokatolickim Mariawitów wchodzą: biskup włocławski Bronisław Dembowski, ks. prof. dr hab. Henryk Seweryniak, ks. prof. dr hab. Ireneusz Mroczkowski.
Kościół Starokatolicki Mariawitów był współzałożycielem Polskiej Rady Ekumenicznej i nadal jest jej aktywnym członkiem. Należy również do Światowej Rady Kościołów i Konferencji Kościołów Europejskich. Kościół uczestniczy w pracach nad tłumaczeniem ekumenicznego Pisma Świętego w Towarzystwie Biblijnym w Polsce. Kościół angażuje się również w działalność Ekumenicznego Forum Chrześcijanek Europy oraz utrzymuje przyjazne stosunki z Kościołami Unii Utrechckiej.
Jako ciekawostkę można podać, że gdy w latach 80. duchowny mariawicki ks. prof. Konrad Rudnicki pracował w obserwatorium astronomicznym w Castel Gandolfo, Jan Paweł II zaprosił go do odprawienia "mariawickiej" Mszy św. w prywatnej kaplicy papieża[1].
Kościół Starokatolicki Mariawitów opiera się na starokatolickich katolickich zasadach wiary i moralności oraz na Objawieniu o Bożym Miłosierdziu, otrzymanym przez założycielkę mariawityzmu, błogosławioną Marię Franciszkę Kozłowską. Zasady te zawierają księgi kanoniczne Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu oraz dogmaty i tradycja nierozdzielonego Kościoła, określone na pierwszych siedmiu soborach powszechnych. Głównym celem Kościoła Starokatolickiego Mariawitów jest szerzenie czci dla Pana Jezusa w Przenajświętszym Sakramencie. Każdy z wyznawców ma obowiązek odprawiania godzinnej adoracji Przenajświętszego Sakramentu raz w tygodniu, a wspólnej uroczystej raz w miesiącu oraz uczestniczenia w niedziele i święta we Mszy św. Duchowieństwo i siostry zakonne mają obowiązek odprawiać adorację codziennie. W Kościele są sprawowane dwie formy spowiedzi: indywidualna (uszna w konfesjonale) oraz ogólna (sprawowana bądź jako odrębny obrzęd przed ołtarzem, bądź w połączeniu z mszą świętą w części zwanej spowiedzią powszechną. Do spowiedzi indywidualnej są zobowiązane przystępować dzieci oraz młodzież do lat 18. Mariawicka liturgia ma charakter starokościelny, wszystkie czynności liturgiczne odbywają się przodem do ołtarza, a tyłem do wiernych – w języku polskim. Większości nabożeństw towarzyszy wystawienie Najświętszego Sakramentu.
Biskupi Naczelni Kościoła Starokatolickiego Mariawitów na przestrzeni lat:
Aktualnie biskupami Kościoła Starokatolickiego Mariawitów są:
Duchownym Kościoła Starokatolickiego Mariawitów może być mężczyzna[2], który ukończył Chrześcijańską Akademie Teologiczną w Warszawie – wydział Teologia starokatolicka lub Wyższe Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Płocku oraz uzyskał akceptację władz kościelnych. Biskupem w Kościele Starokatolickim Mariawitów jest kapłan wybrany przez Kapitułę Generalną lub Synod, konsekrowany przez trzech biskupów Kościoła – głównym konsekratorem jest z urzędu Biskup Naczelny. W Kościele Starokatolickim Mariawitów nie istnieje obowiązkowy celibat duchownych. Wszystkich obowiązuje zachowanie ducha franciszkańskiego. Mariawicki habit przypomina ten noszony przez franciszkanów z wyhaftowaną dodatkowo małą monstrancją na wysokości piersi, nawiązuje on także do habitu redemptorystów (koloratka), których założyciel – św. Alfons – jest patronem Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów.
Kościół podzielony jest na trzy diecezje: lubelsko-podlaską, śląsko-łódźką i warszawsko-płocką oraz prowincję francuską. Kościół ma 34 parafie, 27 duchownych pracujących w duszpasterstwie , 30 670 wiernych. Siedzibą zwierzchnich władz Kościoła jest Płock.
| Diecezja | Ordynariusz | Siedziba |
|---|---|---|
| lubelsko-podlaska | vacat | Wiśniew |
| śląsko-łódzka | bp Zdzisław Maria Włodzimierz Jaworski | Łódź |
| warszawsko-płocka | bp Michał Maria Ludwik Jabłoński | Płock |
| prowincja francuska | bp André Le Bec | Paryż (Francja) |
Diecezja warszawsko-płocka • Diecezja lubelsko-podlaska • Diecezja śląsko-łódzka • Prowincja francuska
Kościół Katolicki Mariawitów • Kościół Polskokatolicki w RP • Kościół Polskokatolicki w Kanadzie • Kościół Starokatolicki Mariawitów • Kościół Starokatolicki Mariawitów w Ameryce Północnej • Kościół Starokatolicki w RP • Polski Narodowy Katolicki Kościół w RP • Polski Narodowy Kościół Katolicki • Reformowany Kościół Katolicki w Polsce
Kościoły członkowskie: Kościół Chrześcijan Baptystów w RP • Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP • Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP • Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP • Kościół Polskokatolicki w RP • Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP • Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Członek stowarzyszony: Towarzystwo Biblijne w Polsce
