Marszałek - stopień wojskowy; w wielu krajach najwyższy stopień, nadawany dowódcom za wybitne osiągnięcia wojenne. W kilku państwach ustępuje stopniowi generalissimus.

edytuj Zarys historyczny

W niektórych armiach (m.in. brytyjskiej i — dawniej — niemieckiej) odpowiednikiem stopnia marszałka jest Feldmarszałek. W armii Świętego Cesarstwa oraz Austro-Węgier istniały dwa takie tytuły: (niem.) Feldmarschallleutnant (w dosłownym tłumaczeniu "feldmarszałek-porucznik",odpowiadał mniej więcej stopniowi generała lejtnanta w innych armiach), i Feldmarschall (feldmarszałek jako najwyższy stopień wojskowy). Specjalnie dla Hermanna Göringa Hitler stworzył godność Marszałka III Rzeszy (Reichsmarschall), którą mu nadał w r. 1940. Finlandia miała stopień feldmarszałka (szw. fältmarskalk, fin.sotamarsalkka) i pełnego "Marszałka Finlandii" (szw.Marskalk av Finland, fin.:Suomen marsalkka). Jedynym fińskim generałem, któremu nadano te stopnie, był Carl Gustaf Mannerheim.

Wprowadzony w 1185 we Francji, stał się — po zniesieniu godności konetabla w 1627 — najwyższym stopniem wojskowym. Zniesiony przez rewolucję francuską, ponownie wprowadzony przez Napoleona Bonapartego w 1804 (stopień marszałka Francji uzyskał m.in. książę Józef Poniatowski w 1813).

W Szwecji stopień feldmarszałka istniał od 1576 do 1831. Pierwszym generałem noszącym ten tytuł był Göran Boije, zm. 1615, ostatnim Johan August Sandels, zm. 1831.

odznaka stopnia wojskowego na kurtce mundurowej
nazwa stopnia skrót kod NATO	marszałek Polski marsz. OF-10

Buława (mniejsza) marsz. Rydza-Śmigłego (Muzeum WP, Warszawa)

W Polsce istnieje stopień marszałka Polski. Po raz pierwszy stopień został nadany w 1920 Józefowi Piłsudskiemu ^[1] za zasługi dla odzyskania przez Polskę niepodległości. Obecnie stopień Marszałek Polski otrzymać może wyłącznie w czasie wojny dowódca zwycięskiej kampanii. Najwyższym stopniem w czasie pokoju jest - w wojskach lądowych i lotnictwie wojskowym - generał (bez przymiotników, noszący cztery gwiazdki) lub - w Marynarce Wojennej RP - admirał.

edytuj Stopień marszałka w Polsce

edytuj Marszałkowie Polski w II Rzeczypospolitej

• Józef Piłsudski (1867–1935) – 19 marca 1920;
• Ferdinand Foch (1851–1929) – 3 maja 1923;
• Edward Śmigły-Rydz (1886–1941) – 10 listopada 1936;

edytuj Marszałkowie w PRL

• Michał Rola-Żymierski (1890–1989) – 3 maja 1945;
• Konstanty Rokossowski (1896–1968) – 5 listopada 1949;
• Marian Spychalski (1906–1980) – 7 października 1963.

edytuj Oznaki stopnia

Oznakami marszałka w Wojsku Polskim są:

• wężyk generalski oraz dwie skrzyżowane buławy na naramiennikach i otoku czapki,
• dwa galony na daszku czapki (srebrne paski szerokości 6 mm wzdłuż krawędzi daszka, jak u oficerów starszych),
• orzełki i dwie skrzyżowane buławy na kołnierzach kurtek mundurów oraz płaszczy.
• proporczyk marszałkowski na pojazdach mechanicznych (dwie buławy ze złotym wężykiem generalskim)

Insygnium w Polsce stanowi buława marszałkowska.

Przypisy

edytuj Zobacz też

• Laska marszałkowska (wojsko)
• marszałkowie Francji - lista od XII wieku do końca XX wieku
• Marszałkowie ZSRR