|
Modena edytuj
|
| Modena | |||||
|
|||||
Ghirlandina w Modenie |
|||||
| Państwo | |||||
| region | Emilia-Romania | ||||
| Powierzchnia | 182 km² | ||||
| Położenie | 44° 38' 46 '' N 10° 55' 33 '' E |
||||
| Wysokość | 34 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość |
180 638[1] 989 os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | 059 | ||||
| Kod pocztowy | 41100 | ||||
|
Położenie na mapie Włoch
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
Modena – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu; przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie (Appennino Tosco-emigliano).
Spis treści |
Wg danych za 2006, Modena liczy 180 469 mieszkańców, z czego 9,7% to obcokrajowcy. Na obszarze metropolii zaś (wyznaczonej przez miejscowości Carpi - Sassuolo - Vignola - Castelfranco Emilia) żyje ponad 400 000 osób.[1]
Miasto jest drugą po Bolonii potęgą gospodarczą regionu. W granicach metropolii mają swoje siedziby słynni włoscy producenci samochodów wyścigowych: Ferrari (w Maranello), Maserati (w samym mieście), De Tomaso (na peryferiach) oraz Pagani (w San Cesario sul Panaro, kilka kilometrów na południowy-wschód od miasta). Do wymienionych powyżej producentów samochodów wyścigowych należy jeszcze dodać Lamborghini, które ma swoją siedzibę w pobliskim Sant'Agata Bolognese. Poza tym, nie sposób pominąć przemysłu ceramicznego (w szczególności w Sassuolo) oraz tekstylnego (Carpi). Modena jest także ważnym węzłem komunikacyjnym; łączą się tu dwie autostrady: A1 (zwana Autostradą Słońca, Autostrada del Sole) prowadząca z Mediolanu do Rzymu i dalej do Neapolu, oraz A22 prowadząca do Brennero, przejścia granicznego na granicy z Austrią.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Modena Centrale.
Modena, wspólnie z miastem Reggio Emilia, stolicą sąsiedniej prowincji o tej samej nazwie, tworzy ważne uniwersyteckie dwumiasto, siedzibę Uniwersytetu Modeny i Reggio Emilia (Università degli Studi di Modena e Reggio Emilia), utworzonego w 1175 i rozwiniętego przez Franciszka II d'Este w 1686. Uniwersytet tradycyjnie przoduje w fakultetach prawa i medycyny. Włoscy oficerowie kształcą się we Włoskiej Akademii Wojskowej w Modenie. Zaś Biblioteca Estense stanowi repozytorium archiwalnych zbiorów historycznych, w tym ok. 3000 rękopisów.
Modena była pierwotnie osadą etruską, potem gallijską. W roku 183 p.n.e.[2] stała się kolonią rzymską, nosząc nazwę Mutina (prawdopodobnie od etruskiego słowa oznaczającego pagórek, wzgórze). Między V i VII wiekiem kilkakrotnie opuszczana z powodu powodzi, ostatecznie została zaludniona po ustanowieniu jej stolicą biskupią. Okres panowania biskupów zaowocował wzniesieniem przepięknej romańskiej katedry, w której znajduje się grobowiec św. Geminiano, patrona miasta i lokalnej archidiecezji.
Panowanie biskupów skończyło się w 1135, kiedy miasto uzyskało autonomię, jednak ponad sto lat później, w 1249 gibellińska Modena została podbita przez gwelficką Bolonię i w 1288 poddała się rodowi d'Este z Ferrary. W 1598 książę Cezar d'Este przeniósł do Modeny swoją stolicę i od tej pory miasto nabrało charakteru miasta książęcego.
Do najpiękniejszych zabytków Modeny należą m.in. katedra (il Duomo), dzwonnica (Ghirlandina), główny plac miejski (Piazza Grande) (wszystkie trzy wpisane na listę światowego dziedzictwa), pałac książęcy (Palazzo Ducale).
Typowymi składnikami kuchni modeńskiej są szynka parmeńska (prosciutto di Parma) i parmezan. Wytwarza się tu również mortadelę. Typowe potrawy to gniocco fritto oraz crescentina zwana również tigella. Modena jest również słynna przez produkowany tu ocet balsamiczny oraz wino lambrusco.
Sławną współczesną osobistością pochodzącą z Modeny był tenor Luciano Pavarotti (1935-2007). Jego koleżanka z dzieciństwa, sopran Mirella Freni, jest także rodowitym renomowanym głosem tego miasta.
Mówiąc o Modenie nie można pominąć jej powiązań ze sportem: kolebka inżynierska wyścigów samochodowych, piłka nożna i piłka siatkowa. Oprócz szeregu producentów samochodów najwyższej klasy, swoją siedzibę mają tu dwa kluby: piłkarski Modena FC oraz siatkarski Cimone Modena (grał w nim Dawid Murek).
Strona internetowa prowincji Modena (it)